Sesorah

Sesorah iku tembung liya saka pidhato. Pidhato iku medherake gagasan sarana lesan kang ditujokake marang wong akeh. Akeh tembung kang maknane padha karo sesorah antara liya tanggap sabda, tanggap wacana, medhar sabda, sabda tama, lan liya-liyane. Sanajan tegese padha, tembung-tembung mau kudu patitis anggone ngepasake. Kudu cocog karo unggah-ungguhe.

Ragangan (struktur) bakune sesorah, kang nyakup 9 perangan, yaiku :

1. Irah-irahan
2. Salam pambuka
3. Pakurmatan
4. Purwaka basa utawa pambuka 
5. Wos utawa isine sesorah
6. Andharan wose sesorah (yen perlu)
7. Pangarep-arep (pangajab)
8. Wasana basa utawa panutup
9. Salam panutup

• Nanggapi pokok-pokok isine teks sesorah

Tanggapan marang isine sesorah ora bisa diwedharake langsung sabubare ngrungokake sesorah, nanging milih wektu kang ngepasi. Tatacarane wong menehi penemu tumrap isine sesorah kudu nggunakake basa kang ngajeni utawa sopan. 

• Nulis teks sesorah kanthi ragam basa padinan

Nulis sesorah iku manut marang ragangan sing uwes ditentuake. Yaiku saka irah-irahan nganti salam panutup. Sakwise nulis ragangane, banjur dimekarake nganggo basamu dewe.

• Maca teks sesorah kanthi nyuwara

Maca kanthi nyuwara iku maca kang ditujokake marang wong liya. Amarga ditujokake marang wong liya kang ngrungokake, mula sapa wae kang maca kudu bisa ngucapake kanthi: swara kang cukup, kedal kang cetha, lan unjal napas kang bener.

Swara kang cukup tegese kang ngrungokake bisa kanthi cetha lan kepenak, ora keseron ya ora kelirihen. Kang dikarepake kedal kang cetha iku swarane tembung siji lan sijine kudu jelas bedane. Swarane /d/, /dh/, /t/, /th/, /a/, /o/, /u/, lan liya-liyane kudu cetha.

Sumber : Gegaran Nyinau Basa Jawa 2 Kelas XI SMA/SMK/MA